Λίγα λόγια για την εκδήλωση

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 πυροδότησε τη φαντασία της Ευρώπης. Για τον Πέρσι Μπ. Σέλλεϋ, υπήρξε ταυτόχρονα μια δοκιμασία πολιτικής συνείδησης. Το Hellas, γραμμένο το 1821 και δημοσιευμένο το 1822, δεν είναι μια απλή διακοσμητική άσκηση στον ελληνισμό. Πρόκειται για ένα δραματικό ποίημα, σχεδιασμένο για την εποχή του, μια προσπάθεια να διευρύνει την ηθική φαντασία, να πείσει, να προειδοποιήσει και να εμπνεύσει ελπίδα. Μπορεί, επίσης, να ιδωθεί ως ένα ριζοσπαστικό έργο, σκεπτικό απέναντι στον εύκολο φιλελληνισμό και περισσότερο προσηλωμένο στην κοινωνική αλλαγή παρά στον εθνικισμό. Η παρουσίαση αυτή προσκαλεί το κοινό σε εκείνον τον κόσμο και εξετάζει τι από αυτόν παραμένει ζωντανό σήμερα. Σκέψεις για την εθνικότητα, την ιθαγένεια και τη λογοτεχνική ταυτότητα συνδυάζονται με την ανάδειξη της αδιάκοπης κινητικότητας πολλών συγγραφέων. 

Ο Graham Henderson ξεκινά με μια σύντομη εισαγωγική ομιλία για μη ειδικούς. Αντί για βιογραφικά στοιχεία, σκιαγραφεί τον Σέλλεϋ ως πολιτικό ον, εξηγώντας τις πηγές του ριζοσπαστισμού του και γιατί συνεχίζει να προσελκύει σύγχρονους αναγνώστες της αριστερής σκέψης. Αγγίζει επίσης την ιστορία του θανάτου και της αποτέφρωσης του Σέλλεϋ, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εκείνη η στιγμή επηρέασε τις προθέσεις του Μπάιρον απέναντι στην Ελλάδα.

Ο Ορφέας Απέργης, ποιητής και σύγχρονος Έλληνας μεταφραστής του Hellas, προσεγγίζει το ποίημα από μέσα. Τον ενθουσιάζει ιδιαίτερα η επιχειρηματολογία που προτείνει: ότι το Hellas πρέπει να προσεγγίζεται κυρίως ως ριζοσπαστικό ποίημα και όχι απλώς φιλελληνικό, και ότι ο Σέλλεϋ εμφανίζεται ως σκεπτικός φιλέλληνας, περισσότερο προσηλωμένος στην κοινωνική αλλαγή παρά στην εθνική απελευθέρωση, την οικοδόμηση έθνους ή τον εθνικισμό. Στοχάζεται πάνω σε το τι αλλάζει όταν η ρητορική και η μουσική του Σέλλεϋ μεταφέρονται στη νεοελληνική, και πώς η μετά-ζωή του ποιήματος στην Ελλάδα συνδέεται με τη σημερινή πολιτισμική μνήμη. Η βραδιά θα ολοκληρωθεί με μια σύντομη δίγλωσση ανάγνωση στα ελληνικά και τα αγγλικά.

Η παρουσίαση θα γίνει στα αγγλικά.

Λίγα λόγια για τους ομιλητές

Ο Graham Henderson είναι συγγραφέας, πολιτιστικός ηγέτης και ειδικός στον Σέλλεϋ. Μετά από μια μακρά πορεία στον χώρο της μουσικής και του πολιτισμού, έγινε Διευθύνων Σύμβουλος του Εμπορικού Επιμελητηρίου του Λονδίνου στο Λόντον του Οντάριο, όπου το έργο του επικεντρώνεται στην οικονομική ευημερία, την ανανέωση της δημόσιας ζωής και τον ρόλο του πολιτισμού στον δημόσιο βίο. Είναι επίσης ιδρυτής του grahamhenderson.ca, ενός ιστότοπου δημόσιας διανόησης αφιερωμένου στον Σέλλεϋ, που εξερευνά την ποίηση, την πολιτική και τη φιλοσοφία του για ένα ευφυές ευρύ κοινό. Ο Χέντερσον έχει συμμετάσχει στον Σύλλογο Κητς–Σέλλεϋ της Αμερικής και ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το πώς οι ιδέες της ρομαντικής εποχής περί ελευθερίας, συνείδησης και φαντασίας συνομιλούν με τη σύγχρονη δημοκρατική ζωή.

Ο Roderick Beaton είναι Ομότιμος Καθηγητής και έχει την έδρα Κοραή της Νεότερης Ελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο King’s College του Λονδίνου, ενώ είναι και Πρόεδρος της Βρετανικής Σχολής Αθηνών. Είναι ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της νεότερης Ελλάδας που γράφουν στα αγγλικά, με καριέρα αφιερωμένη στη διαπλοκή λογοτεχνίας, πολιτικής και εθνικής ταυτότητας. Είναι συγγραφέας των έργων Greece: Biography of a Modern Nation (2019), το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο Runciman της Anglo-Hellenic League, και The Greeks: A Global History (2021). Είναι, επίσης, συγγραφέας του Byron’s War: Romantic Rebellion, Greek Revolution (2013), της οριστικής μελέτης για τη συμμετοχή του Μπάιρον στον ελληνικό αγώνα. Το κεφάλαιό του «Re-imagining Greek Antiquity in 1821: Shelley’s Hellas in its Literary and Political Context», στο βιβλίο του Δημήτρη Τζιώβα (επιμ.), Re-imagining the Past: Antiquity and Modern Greek Culture (Oxford University Press), παραμένει ορόσημο για την κατανόηση του ποιήματος στο λογοτεχνικό και πολιτικό του πλαίσιο.

Ο Ορφέας Απέργης είναι Έλληνας ποιητής, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και περφόρμερ με έδρα την Αθήνα. Το έργο του κινείται ανάμεσα στη σύγχρονη ποίηση, την κριτική και τη μετάφραση, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον πειραματισμό, τη ρητορική και την πολιτική θερμοκρασία της γλώσσας. Εκπόνησε μια σύγχρονη ελληνική μετάφραση του Hellas του Percy Bysshe Shelley για την περίοδο της διακοσιοστής επετείου, συνοδευόμενη από εισαγωγή και εκτενείς σημειώσεις. Στο πρόγραμμα αυτό μιλά τόσο ως ποιητής όσο και ως μεταφραστής, διαβάζοντας το Hellas ως ένα ριζοσπαστικό ποίημα και όχι απλώς ως ένα φιλελληνικό έργο, και τον Shelley ως έναν σκεπτικιστή φιλέλληνα, περισσότερο προσηλωμένο στην κοινωνική αλλαγή παρά στον εθνικισμό ή την οικοδόμηση έθνους.