Ένας σπάνιος ναυτικός άτλαντας της Μεσογείου του 18ου αιώνα εμπλουτίζει τις συλλογές της Γενναδείου Βιβλιοθήκης
Χάρη στη γενναιόδωρη υποστήριξη των Επιτρόπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη απέκτησε έναν εξαιρετικά σπάνιο ναυτικό άτλαντα της Μεσογείου του 18ου αιώνα.
Ο μεγάλου σχήματος αυτός άτλαντας εκδόθηκε στη Μασσαλία από τον François Berthelot περί το 1720–1730 και περιλαμβάνει τέσσερις δισέλιδους χαλκογραφημένους ναυτικούς χάρτες που απεικονίζουν τη Μεσόγειο και τις θαλάσσιες οδούς πρόσβασης προς αυτήν. Φέρει σύγχρονη της έκδοσής του βιβλιοδεσία με περγαμηνή στη ράχη, ενισχυμένη με ανοιχτό καφέ δέρμα στο άνω και κάτω άκρο, και αποτελεί ένα εξαιρετικά σπάνιο σωζόμενο παράδειγμα ενός από τα σημαντικότερα γαλλικά υδρογραφικά έργα των αρχών του 18ου αιώνα.
Ο άτλαντας ανοίγει με τον χάρτη Nouvelle carte de partie des cotes de terre Ferme et isles situées sur l'océan, ο οποίος απεικονίζει τις θαλάσσιες οδούς πρόσβασης προς τη Μεσόγειο από τον Ατλαντικό Ωκεανό, συμπεριλαμβάνοντας τις ακτές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, των Βρετανικών Νήσων και της βορειοδυτικής Αφρικής, καθώς και τις Αζόρες, τη Μαδέρα και τα Κανάρια Νησιά. Δύο συνεχόμενοι χάρτες, με τον τίτλο Carte des Cotes de la Mediterranée, προσφέρουν μια λεπτομερή απεικόνιση της δυτικής και της ανατολικής Μεσογείου, ενώ ο τελευταίος χάρτης, Carte de l'Archipel, επικεντρώνεται στο Αιγαίο Πέλαγος, αποδίδοντας με ιδιαίτερη λεπτομέρεια το ελληνικό αρχιπέλαγος και τις δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας.

Ελάχιστα είναι γνωστά για τον François Berthelot πέρα από όσα προκύπτουν από τις εκδόσεις του. Στους ίδιους τους χάρτες του χαρακτηρίζεται ως χαρτογράφος, υδρογράφος και καθηγητής. Ανήκε σε μια ομάδα Γάλλων υδρογράφων που συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία ολοένα ακριβέστερων και πιο αξιόπιστων χαρτών της Μεσογείου στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα. Οι ναυτικοί του χάρτες, που πρωτοεκδόθηκαν το 1693, συνέχισαν να αναθεωρούνται και να επανεκδίδονται έως και τη δεκαετία του 1750, αποτελώντας βασικά βοηθήματα ναυσιπλοΐας για τους Γάλλους ναυτικούς. Αν και πολλές από τις εκδόσεις είναι αχρονολόγητες, οι ειδικοί μπορούν να διακρίνουν τις διαδοχικές εκδόσεις χάρη στις παραλλαγές των χαλκογραφημένων διακοσμητικών πλαισίων (cartouches). Το παρόν αντίτυπο χρονολογείται γενικά στη δεκαετία του 1720. Ο Berthelot δημοσίευσε επίσης πραγματεία για τη ναυσιπλοΐα το 1691.
Οι χάρτες του Berthelot είναι σήμερα εξαιρετικά σπάνιοι, τόσο στην αγορά όσο και στις συλλογές βιβλιοθηκών, γεγονός που οφείλεται αναμφίβολα στην εκτεταμένη χρήση τους στα πλοία. Πλήρη αντίτυπα του άτλαντα σώζονται μόνο σε ελάχιστες βιβλιοθήκες διεθνώς, γεγονός που καθιστά το παρόν απόκτημα σημαντική προσθήκη στη διεθνώς αναγνωρισμένη συλλογή χαρτών της Γενναδείου Βιβλιοθήκης και πολύτιμη πηγή για τη μελέτη της ναυσιπλοΐας, του εμπορίου και της γεωγραφικής γνώσης στη Μεσόγειο κατά την πρώιμη νεότερη περίοδο.
Βιβλιογραφικές αναφορές: WorldCat 21023723· Zacharakis 215–216.
Οι βιβλιογραφικές και ιστορικές πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο παρόν σημείωμα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αναλυτική περιγραφή που ευγενικά παραχώρησε ο Laurens Hesselink, Antiquariaat FORUM & ASHER Rare Books.