Χάρτες της Μεσογείου

Περιηγηθείτε εδώ στη Συλλογή Χαρτών της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη είναι κάτοχος μιας πραγματικά μοναδικής συλλογής 3.000 περίπου παλαιών ιστορικών χαρτών που αφορούν στις περιοχές της Ελλάδας, της Τουρκίας, και εν γένει των Βαλκανίων. Καλύπτοντας τη χρονική περίοδο από το 15ο μέχρι τον 20ο αιώνα, περιέχει χειρόγραφους και έντυπους χάρτες που έχουν φιλοτεχνηθεί από ονομαστούς χαρτογράφους και εκδότες. Ανάμεσα τους αξίζει να επισημάνουμε το Liber Insularum του Χριστόφορου Buondelmonti (15ος αι.), που περιέχει μια σειρά χειρόγραφων χαρτών που απεικονίζουν νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου Πελάγους, μια ναυτική χάρτα του Αιγαίου του Νικόλαου Κεφαλά από τον πρώιμο 19ο αιώνα (πρόκειται πιθανότατα για τον πρώτο έντυπο ελληνικό ναυτικό χάρτη) και πολλούς άλλους χάρτες που παρουσιάζουν τις πολιτικές εξελίξεις στα βαλκανικά κράτη κατά τον ύστερο 19ο αιώνα.  

Η συλλογή τεκμηριώθηκε από το ερευνητικό πρόγραμμα «Χαρτογράφηση των χωρών της Μεσογείου» που αναδεικνύει τις ιστορικές αλήθειες που εμπεριέχονται στους χάρτες σε διαχρονικό επίπεδο. Το πολύτιμο υλικό των χαρτών μελετήθηκε και τεκμηριώθηκε από τη Λεωνόρα Ναβάρη και τον Αλέξη Μάλλιαρη υπό την καθοδήγηση των Catherine de Grazia Vanderpool και Ναταλίας Vogeikoff-Brogan.

Το πρόγραμμα, το οποίο είχε σαν βασικό του σκοπό να δημιουργήσει έναν online κατάλογο σημαντικών πρώιμων χαρτών της λεκάνης της Μεσογείου, αποτελεί μέρος της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης για τη Διεθνή Έρευνα (Digital Library for International Research) και πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Συμβουλίου των Αμερικανικών Ερευνητικών Κέντρων του Εξωτερικού (Council of American Overseas Research Centers). 

Ο κατάλογος περιέχει πληροφορίες από φωτογραφικό αρχειακό υλικό, χειρόγραφα, γκραβούρες και πίνακες από παλιά βιβλία, καθώς και κείμενα. Σε πρώτη φάση επικεντρώθηκε στην ταύτιση και καταλογογράφηση των χαρτών που υπάρχουν στα προαναφερθέντα ερευνητικά κέντρα. Μια πρώτη διαδικτυακή έκθεση παρουσίασε το πρόγραμμα αυτό καθεαυτό και ορισμένους από τους χάρτες. Οι ερευνητές μπορούν να μελετήσουν τον κατάλογο της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης για τη Διεθνή Έρευνα, όπου οι χάρτες της Γενναδείου μπορούν να ανακτηθούν και ξεχωριστά. Οι χάρτες έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί στο πλαίσιο προγράμματος ΕΣΠΑ (2017) και σύντομα θα είναι στη διάθεση των ερευνητών μέσω διαδικτύου.